To już drugi raz gdy SN nie przyjmuje skargi kasacyjnej PFR do rozpoznania, tym razem w sprawie dotyczącej komornika.

Postanowienie Sądu Najwyższego (I CSK 2106/25) to już drugie orzeczenie Sądu Najwyższego w sporze pomiędzy PFR a beneficjentami Tarczy Finansowej PFR. Ma ono niezwykle doniosłe znaczenie nie tylko dla komorników, ale także dla innych przedsiębiorców.

Po pierwsze płynie z niego jasny wniosek, że PFR nie może zarzucać przedsiębiorcom złożenia nieprawdziwych oświadczeń w sytuacji, gdy we wniosku podali oni dane zgodne ze stanem faktycznym oraz zostały one przez PFR zaakceptowane, a dopiero na skutek późniejszej zmiany interpretacji PFR je zakwestionował. Po drugie SN uznał, że beneficjenci działali w zaufaniu do Państwa i mogli kierować się informacjami jakie uzyskiwali od PFR co sprawia, że nie należy w takich sytuacjach regulaminu interpretować ściśle na korzyść PFR.

Po trzecie wreszcie SN potwierdził też stanowisko zaprezentowane w postanowieniu I CSK 2279/25, iż uchwały Rady Ministrów nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i nie mogą kształtować sytuacji prawnej przedsiębiorców.

Ma to kluczowe znaczenie, ponieważ PFR w sporach z przedsiębiorcami konsekwentnie powoływał się właśnie na uchwałę Rady Ministrów, twierdząc, że jej treść – w szczególności załącznik do uchwały – „uzupełnia” ustawę o systemie instytucji rozwoju i w ten sposób daje Funduszowi legitymację do dochodzenia zwrotu pomocy publicznej na drodze cywilnej.

Sąd Najwyższy jednoznacznie wskazał jednak, że tego rodzaju konstrukcja jest niedopuszczalna: uchwała ma charakter wyłącznie wewnętrzny i porządkowy, jest adresowana do podmiotów organizacyjnie podległych Radzie Ministrów. Zgodnie z art. 93 ust. 2 Konstytucji RP – nie może ani bezpośrednio, ani pośrednio („refleksowo”) wpływać na prawa i obowiązki przedsiębiorców. Tym samym SN wprost podważył argumentację PFR, zgodnie z którą brak ustawowego upoważnienia do windykacji miałby być „naprawiany” treścią uchwały i regulaminu programu.

Szerzej o postanowieniu mogą Państwo przeczytać w artykule red. Tomasza Ciechońskiego na portalu prawo.pl (https://www.prawo.pl/biznes/sn-o-pozwach-pfr-komornik-to-przedsiebiorca,1547032.html) do którego komentarza udzielił wspólnik kancelarii adw. Łukasz Chacia.